Ćwiczenia języka cz. 2

Autor: | Kategoria: O nauce czytania Brak komentarzy
Dla wytworzenia wszystkich spółgłosek naszej mowy, z wyjątkiem spółgłosek wargowych: P, B, F, W i M, przy których język zachowuje się biernie – język jest narzędziem głównym. Zadziwiająca wprost jest giętkość, elastyczność i sprawność, z jaką ruchliwy ten instrumencik mięśniowy wydłuża się i kurczy, zwęża się i rozszerza, wygina się, płaszczy i kręci, przybiera kształt […]

Ćwiczenia języka cz. 1

Autor: | Kategoria: O nauce czytania Brak komentarzy
Język jest najczynniejszym i najruchliwszym z wszystkich narzędzi naszej mowy. Nie dorównują mu w tej mierze w przybliżeniu nawet inne czynne narzędzia mowy, jak wiązadła głosowe, krtań lub wargi, nie mówiąc o narzędziach biernych, jak podniebienie lub zęby. Język przede wszystkim nadaje mowie ludzkiej kształty jej właściwe, choć żadnej nie ma styczności z tonem. Można […]

Ćwiczenia w klasie

Autor: | Kategoria: O nauce czytania Brak komentarzy
Ćwiczenia w wymawianiu odbywać należy w klasie w sposób następujący: Przede wszystkim nauczyciel sam przeczyta głośno i powoli jeden wiersz. Dobrze jest wypisać go na tablicy. Kilku uczniów kolejno przeczyta go za nauczycielem, przy czym nauczyciel poprawi błędy w wymawianiu. Potem cała klasa chórem razem z nauczycielem wygłosi ten wiersz. Na koniec chór powtórzy wiersz […]

Wykształcenie słuchu

Autor: | Kategoria: O nauce czytania Brak komentarzy
Pierwszym staraniem nauczyciela prowadzącego ćwiczenia w wymawianiu, będzie wykształcenie słuchu. Rozwój głosu i artykulacji zależy przede wszystkim od ucha. Bez słuchu niema mowy i to do tego stopnia, że głuchota od urodzenia zawsze jest połączona z bezwzględną niemotą. Ucho jest pierwszym nauczycielem i krytykiem głosu zarówno jak wymowy. I tak, jak w nauce czytania na […]

Gimnastyka mięśni

Autor: | Kategoria: O nauce czytania Brak komentarzy
Celem tej gimnastyki jest: 1) poprawne i nieskazitelnie czyste wymawianie głosek naszej mowy i najrozmaitszych połączeń tych głosek w sylaby; 2) wyrobienie gibkości i ruchliwości całego mechanizmu aparatu głosowego i artykulacyjnego za pomocą systematycznego i stopniowego ćwiczenia mięśni organów głosowych i artykulacyjnych. Ćwiczenia następujące ułożone są przeto w ten sposób, że zaczynają się od najłatwiejszych, […]

Zgłoski czyli sylaby

Autor: | Kategoria: O nauce czytania Brak komentarzy
Z połączenia spółgłosek z samogłoskami powstaje wymawianie, a jednostką tego połączenia jest zgłoska czyli sylaba. Dźwięk muzyczny samogłoski nie zmienia się zasadniczo przez dołączenie spółgłoski, doznaje tylko pewnej modyfikacji. Zgłoska jest organiczną jednostką, występuje zawsze jako ściśle określony, jednolity dźwięk i działa na ucho nasze jako nierozłączna całość. W kompozycji jej pierwiastków dźwiękowych występują formy […]

Spółgłoski cz. 5

Autor: | Kategoria: O nauce czytania Brak komentarzy
7) Odrębne stanowisko zajmuje spółgłoska J. Jest ona odmianą spółgłoskową samogłoski I, jest zdwojeniem niejako, względnie przedłużeniem lekkiego osobliwego szmeru, jaki przy wymówieniu I powstaje. Można go spostrzec najlepiej, wymawiając I szeptem. Wedle udziału wiązadeł głosowych dzielą się spółgłoski: a) na dźwięczne czyli głośne, przy których wymawianiu struny głosowe akustycznie drgają: b, d’, d, g, […]

Spółgłoski cz. 4

Autor: | Kategoria: O nauce czytania Brak komentarzy
3) Złożone spółgłoski: C, DZ, CZ, DŻ, Ć, DŻ, – powstają przez zbliżenie narzędzi i wytworzenie szczeliny szmerotwórczej, bądź pomiędzy przednią częścią języka a przednimi zębami (C, Dz, Cz i Dż), bądź też pomiędzy średnią częścią języka a przednimi zębami (Ć i Dż). Przy C i Dz język jest plaski (tak samo jak przy S […]

Spółgłoski cz. 3

Autor: | Kategoria: O nauce czytania Brak komentarzy
2) Trące spółgłoski: F, W, S, Z, SZ, Ż, CH, Ś, Ź, powstają wszystkie tylko przez zbliżenie dwóch narzędzi. Prąd powietrza, przeciskając się przez wąskie otwory ze zbliżenia takiego powstałe, przez t. zw. „szczeliny szmerotwórcze”, wytwarza tarciem charakterystyczne powiewne szmery. Różnice pomiędzy temi głoskami są następujące : F i W (zarówno jak miękkie formy F’ […]

Spółgłoski cz. 2

Autor: | Kategoria: O nauce czytania Brak komentarzy
Mamy z tego punktu widzenia, wedle funkcji działających każdym razem narzędzi, rozmaite rodzaje spółgłosek. A mianowicie: 1) Wybuchowe spółgłoski: B, D, G, P, T, K. Cechuje je zupełne zwarcie narzędzi, a to w dwojaki sposób, przez raptowne otwarcie, („wybuch”) zamkniętej, albo przez również raptowne zwarcie otwartej jamy ustnej. Przy B i P leży zwarcie pomiędzy […]